Çocuk Sahibi Ebeveynlerin Yapabileceği Vergi Tasarrufu
Kısa cevap: Türkiye'de "çocuk başına şu kadar vergi düşülür" şeklinde otomatik bir uygulama yok. Ama çocuğunuzun doğumu, sağlığı, eğitimi, sigortası ve bakımıyla ilgili birçok harcama, koşulları tutarsa vergi matrahınızı düşürebilir. Kilit nokta şu: bu avantajların çoğu yıllık gelir vergisi beyannamesi verenler için geçerli. Yalnızca tek işverenden ücret alan ve beyanname vermeyen biriyseniz, elinizdeki araçlar daha sınırlı; buna karşılık işvereniniz üzerinden gelen istisnalar devreye girer. Aşağıda ikisini ayrı ayrı ele alıyoruz.
Önce Kendi Durumunuzu Belirleyin
Çocuk vergi indirimi arayışına girmeden önce hangi gruptasınız, buna bakın:
- Beyanname veren: serbest meslek sahibi, esnaf/tacir, kira geliri beyan eden, birden fazla işverenden ücret alıp sınırı aşan kişi. En geniş imkânlar sizde.
- Beyanname vermeyen ücretli: vergisi maaş bordronuzda kesiliyor. Eğitim ve sağlık harcaması indirimini kullanamazsınız; ancak bordro üzerindeki istisnalar ve engellilik indirimi sizin için de geçerli.
Bu ayrımı netleştirmeden yapılan hesaplar boşa çıkar. Vergi Planlaması bölümündeki genel çerçeve ile birlikte okumanız faydalı olur.
1) Eğitim ve Sağlık Harcamaları İndirimi
Gelir vergisi beyannamesi verenler, kendisi, eşi ve küçük çocukları için Türkiye'de yaptığı eğitim ve sağlık harcamalarını beyan edilen gelirden indirebilir. Temel kurallar:
- İndirim tutarı, beyan edilen gelirin %10'unu aşamaz.
- Harcama Türkiye'de yapılmış olmalı; yurt dışı okul veya hastane sayılmaz.
- Belge, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi bir kurumdan alınmalı (fatura, serbest meslek makbuzu).
- Belge sizin adınıza düzenlenmiş olmalı; "küçük çocuk" ifadesi genel olarak 18 yaşını, öğrenime devam ediyorsa 25 yaşını doldurmamış ve bakımınızda olan çocuğu kapsar.
Bu kapsama girebilecek tipik kalemler:
| Eğitim tarafı | Sağlık tarafı |
|---|---|
| Özel okul ve kreş ücreti | Doğum ve hastane masrafları |
| Kurs, etüt, dershane faturaları | Doktor muayene ve tahlil ücretleri |
| Yurt ve servis bedeli (faturalı) | İlaç, aşı, tedavi giderleri |
| Kitap, kırtasiye (faturalı) | Gözlük, diş tedavisi, fizik tedavi |
Yıl içinde bu belgeleri bir klasörde toplayın. Beyan zamanı toparlamaya çalışmak, en çok kaybedilen indirim sebebidir.
2) Çocuk Adına Şahıs Sigortası Primleri
Eş ve küçük çocuklar adına ödenen hayat ve şahıs sigortası primleri de indirim konusu olabilir. Burada da bir üst sınır ve oran sınırı vardır; primin ödenmiş olması ve poliçenin Türkiye'de kurulu bir şirketten alınmış olması bekl